planner voor het basisonderwijs
Taakberekening PO

Algemene toelichting inroostering les- en arbeidsuren

Met de werkverdelingsplanner Taakberekening-PO kun je de les- en arbeidsuren en alle activiteiten binnen de taakonderdelen duurzame inzetbaarheid, professionalisering en overige taken van elk teamlid eenvoudig en transparant inroosteren en inplannen. De ondersteuning die de planner tijdens het werkverdelingsoverleg middels handige overzichten biedt en de heldere overzichten van de beoogde en gemaakte taakverdeling en inroostering, dragen bij aan een soepel werkverdelingsoverleg en een prettige en professionele werksfeer.

Hieronder worden deze planner en de delen uit de CAO-PO die daarmee samenhangen in het kort besproken. Bij elk onderdeel staan links naar meer informatie. Aanbevolen wordt deze toelichting eerst in zijn geheel te lezen en pas daarna kennis te nemen van de uitgebreidere toelichtingen via de links.

De inroostering van de les- en arbeidsuren

Wanneer een teamlid met behulp van de planner Taakberekening PO op basis van de vaste werkdagen is ingeroosterd, zal het berekend aantal ingeroosterde les- en arbeidsuren vrijwel nooit precies overeenkomen met de maximale lestaak en arbeidsduur volgens de aanstelling. Over deze meer of minder ingeroosterde les- en arbeidsuren bestaan op veel scholen en bestuurskantoren helaas hardnekkige misverstanden die tot onjuiste beslissingen leiden.

Alvorens hier verder op in te gaan, is het noodzakelijk dat je de samenhang tussen de vijf jaartaakonderdelen begrijpt.


De opbouw van de jaartaak

Bij een volledige aanstelling van 40 uur (wtf 1,0) is de jaarlijkse arbeidsduur 1659 uur. Deze jaartaak omvat bij het OP en OOP met lesondersteunende taken vijf taakonderdelen:

  1. duurzame inzetbaarheid
  2. professionalisering
  3. lestaak
  4. voor- en nawerk
  5. overige (school)taken


Communicerende vaten

De uren voor de duurzame inzetbaarheid en de professionalisering liggen vast volgens de CAO-PO. Na aftrek van de uren voor deze twee taakonderdelen, blijft dus een vast aantal uren over voor de overige drie taakonderdelen. De uren voor de lestaak, het voor- en nawerk en de overige taken zijn onderling variabel en vormen drie communicerende vaten. Als het aantal ingeroosterde lesuren precies 940 is, wordt het aantal uren voor het voor- en nawerk bepaald door de afgesproken opslagfactor.

Het aantal uren dat overblijft voor de overige taken is dus afhankelijk van het aantal ingeroosterde lesuren én de opslagfactor. Hoe hoger de opslagfactor, hoe minder uren er overblijven voor de overige taken en omgekeerd.


Meer of minder ingeroosterde lesuren

Het aantal ingeroosterde lesuren zal in de praktijk echter zelden precies even groot zijn als het CAO-maximum volgens de aanstelling. Als er méér lesuren dan dit maximum zijn ingeroosterd, worden er ook méér uren berekend voor het voor- en nawerk en zullen er dus mínder uren overblijven voor de overige taken.

Omgekeerd, als er mínder lesuren zijn ingeroosterd, worden er ook mínder uren voor het voor- en nawerk berekend en zullen er dus méér uren overblijven voor de overige taken. Het korter of langer inroosteren dan de lestaak volgens de aanstelling heeft dus geen enkel gevolg voor de jaarlijkse arbeidsduur!


Het misverstand van de terugkomdagen

Er is in de meeste gevallen dus geen enkele reden een leerkracht die op zijn vaste werkdagen op jaarbasis wat minder lesuren is ingeroosterd dan zijn maximale lestaak op ‘terugkomdagen’ extra in te roosteren. Met leerkrachten die wat méér uren zijn ingeroosterd dan hun maximale lestaak, kan in overleg worden afgesproken dit zo te laten. Daarbij is het van belang dat de leerkracht weet dat de meer ingeroosterde lesuren worden gecompenseerd door meer uren voor het voor- en nawerk en minder uren voor de overige taken.

Wanneer echter verhoudingsgewijs veel lesuren overblijven en er daarvoor ook nog voldoende arbeidsuren beschikbaar zijn, kan het noodzakelijk zijn om buiten de vaste werkdagen om nog een aantal extra lesdagen in te roosteren. Soms is dit noodzakelijk om de formatie ‘rond’ te krijgen.

Wanneer teamleden na de eerste inroostering erg veel les- en of arbeidsuren over houden of tekort komen rijst natuurlijk wel de vraag of de aanstelling wel in overeenstemming is met de gekozen vaste werkdagen of omgekeerd.

Bij opnemers van een verlof duurzame inzetbaarheid overigens, zal het vaak niet mogelijk zijn de netto lestaak en arbeidsuren volgens een vast weekschema in te roosteren. Het is dan noodzakelijk om dan naast de vaste werkdagen nog een aantal extra werkdagen in- of uit te roosteren (wat het handigst uitkomt).


Meer of minder ingeroosterde arbeidsuren

Ook het aantal ingeroosterde arbeidsuren op basis van de vaste werkdagen zal vrijwel nooit even groot zijn als de jaarlijkse arbeidsduur volgens de aanstelling. Omdat het hierbij om de totale arbeidsduur gaat mag deze in principe niet overschreden worden. Wanneer een teamlid meer arbeidsuren wordt ingeroosterd ontstaat er in feite overwerk dat extra uitbetaald moet worden. Binnen bepaalde voorwaarden mag er maximaal 20% van de jaarlijkse arbeidsduur worden overgewerkt.


Niet alle arbeidsuren behoeven te worden ingeroosterd

In de meeste gevallen zullen er echter minder arbeidsuren zijn ingeroosterd. Dit komt doordat de wekelijkse aanstelling pas in ruim 42 werkweken de jaarlijkse arbeidsduur oplevert. Voltijders zullen in 39 schoolweken (+ enkele dagen in de zomervakantie) dus nooit aan 1659 uur komen, maar houden gemiddeld altijd zo’n 60 niet ingeroosterde arbeidsuren over.

Dit is echter geen enkel probleem, want aan de jaartaak met alle daarin vallende taakonderdelen van duurzame inzetbaarheid tot en met de overige taken plus alle daarbinnen geplande activiteiten verandert niets: die jaartaak is en blijft, ingeroosterd of niet, 1659 uur! Het enige wat er van te zeggen valt is dat ongeveer 1600 uur van de jaartaakactiviteiten plaats- en tijdgebonden is ingeroosterd en 60 uur niet plaats- en tijdgebonden gewerkt wordt.


Deeltijders kunnen wél volledig worden ingeroosterd

Bij deeltijders zien we in principe hetzelfde. Ook hun aanstellingsuren leveren in 39 schoolweken niet de volledige jaarlijkse arbeidsduur op. Er is echter wél een verschil: deeltijders kunnen wekelijks langer worden ingeroosterd dan hun aanstelling, want de 40-urige werkweek is sinds de CAO-PO van 2018 geen factor meer bij de werkverdeling! Dit kan er toe leiden dat een deeltijder op basis van de vaste werkdagen méér arbeidsuren plaats- en tijdgebonden is ingeroosterd dan zijn aanstelling. In dat geval zullen deze teveel ingeroosterde arbeidsuren moeten worden vrijgeroosterd of als overwerk extra moeten worden uitbetaald.


Ongelijkheid inroostering tussen deeltijders en voltijders opheffen

Met de CAO-PO 2018 is wat de inroostering betreft in feite ongelijkheid ontstaan tussen deeltijders die binnen de schoolweken wél volledig plaats- en tijdgebonden kunnen worden ingeroosterd en voltijders waarbij dat nooit kan.

De planner Taakberekening PO biedt daarvoor een oplossing door voltijders en deeltijders verhoudingsgewijs een evengroot deel van hun jaarlijkse arbeidsduur plaats- en tijdgebonden in te roosteren, waarbij hun jaarlijkse arbeidsduur en alle daarbinnen te verrichten activiteiten uiteraard onveranderd blijft.

De evenredige inroostering van de arbeidsuren is vooral van belang voor voltijders die een verlof duurzame inzetbaarheid opnemen. Lees daar hier meer over.


42-urige werkweek?

Wanneer het niet volledig kunnen inroosteren van voltijders als probleem wordt ervaren, wordt dit ook wel eens opgelost door

Het verdelingsschema van de 40-urige werkweek

De verdeling van de arbeidsuren over de weekdagen en desgewenst de dagdelen, vul je in rubriek I in op het eerste werkblad Lesurenverdeling. Het is formatief gezien voordelig om deze verdeling in verhouding tot de lesurenverdeling te doen. Bij 5 gelijke lesdagen wordt dan gekozen voor 5 x 8:00 uur, maar bij een kortere leswoensdag levert een verdeling van 4 x 8:30 uur en 1 x 6:00 uur formatief gezien meer rendement op.

 

De aanstellingsuren in vergelijking tot het verdelingsschema

Het gekozen schema hoeft niet gelijk te zijn aan een eventueel in gebruik zijnd schema voor de bepaling van het aantal aanstellingsuren bij een bepaald aantal werkdagen. Dit is namelijk mede afhankelijk van eventuele afspraken over de maximale lestaak. Bij een maximale lestaak van 940 uur zal een aanstelling van 8 uur voor één dag in veel gevallen onvoldoende lesuren opleveren voor een heel schooljaar. Er kan dan gekozen worden voor een aanstelling van 9 uur en bij een aanstelling van 2 dagen voor 17 uur, enz..

Wanneer er echter met het team afspraken over een hoger maximum van de lestaak zijn gemaakt, valt de berekening anders uit en levert een aanstelling van 8 of 16 uur wellicht wél voldoende lesuren op voor een heel schooljaar. Met behulp van de planner is het na volledige invulling van het eerste werkblad (Lesurenberekening) heel eenvoudig met een proefinroostering te zien welke aanstelling het beste past bij de beoogde werkdagen van een vacature.


LEES MEER

Hoe rooster je voltijders en deeltijders verhoudingsgewijs even lang in?
Wat doe je met de meer of minder ingeroosterde les- en arbeidsuren?
Weergave op het teamlidblad van de meer of minder ingeroosterde uren
Hoe verdeel je de arbeidsuren over de weekdagen?
Hoe bereken je de uren voor het voor- en nawerk en de overige taken?
De opbouw van de jaartaak

Berekeningsperiode

De periode waarover de planner de ingeroosterde les- en arbeidsuren berekent

Ieder schooljaar telt door de verschuivende zomervakantie een verschillend aantal lesweken. Door de ingeroosterde les- en arbeidsuren te berekenen over de periode van 1 oktober t/m 30 september, wordt deze fluctuatie opgeheven en uitgegaan van de gemiddelde lengte van het schooljaar. Alle vakanties vallen dan in hun geheel binnen deze periode. Incidentele roosterafwijkingen aan het begin van het schooljaar in augustus en september (zoals bijv. studiedagen), worden wél in de berekening van het berekeningsjaar meegenomen.

De gemiddelde lengte van het schooljaar in schoolweken is afhankelijk van het lesrooster, de vakanties, studiedagen en overige lesvrije dagen en is dus voor elke school verschillend, maar voor de meeste scholen levert dit een schooljaar van 39 á 40 schoolweken op.


LEES MEER

Over welke periode berekent de planner de ingeroosterde uren?

 

De aanwezigheidsuren van het team

In hun toelichting op het werkverdelingsplan betreuren de PO-raad en de vakorganisaties het, dat op veel scholen vrijwel de gehele arbeidsduur binnen de schoolmuren moet worden doorgebracht. Zij stellen dat dat nooit de bedoeling is geweest en dat deze inperking botst met de professionaliteit van de leerkrachten om zelf te kunnen bepalen waaren wanneer zij hun werkzaamheden verrichten.

Wellicht moeten de PO-raad en de vakorganisaties hierbij ook een hand in eigen boezem steken, want hun onwerkbare eisen in de CAO-PO 2014 over de nauwe begrenzing van de 40-urige werkweek en het (dure) overwerk dat daardoor dreigde te ontstaan, heeft zeker bijgedragen aan deze stringente interpretatie van de 40-urige werkweek.


Het team bepaalt zelf de aanwezigheidsuren

Per 1-8-2019 maakt het team nu binnen het werkverdelingsplan zélf afspraken over de tijd die het OP buiten de lestijd minimaal aanwezig is. Deze aanwezigheidstijd kan zich beperken tot de tijd die minimaal nodig is voor incidenteel kortstondig intern overleg en contact met ouders direct vóór en ná de lestijd. De teamleden hebben verder zelf de verantwoordelijkheid over waar en wanneer zij hun taken verrichten.


De aanwezigheidstijden moeten voldoende ruimte laten voor activiteiten buiten de werkdagen of in de avonduren

Omdat veel activiteiten, zoals het bijwonen van vergaderingen, ouderavonden, contactavonden en feestavonden grotendeels buiten deze aanwezigheidstijden plaats vinden, is het noodzakelijk de aanwezigheidstijden zo te kiezen dat er voor al deze bovengenoemde activiteiten zowel bij voltijders als deeltijders gemiddeld genomen op jaarbasis voldoende arbeidsuren overblijven.

Ambulante uren

Bij leerkrachten die deels of geheel ambulant zijn, worden volgens het hierboven beschreven algoritme alle niet ingeroosterde lesuren (plus de bijbehorende uren voor het voor- en nawerk) bij de overige taken gevoegd. Op de tweede pagina van het teamlidblad kunnen deze uren desgewenst worden verdeeld over de uren voor de ambulante functietaken en de overige taken.

Vanaf versie 5.10.x zijn na het opslaan de inroosterresultaten en de ingeroosterde jaartaak onmiddellijk te zien in de blauwe vakken rechts op het invoerscherm. Dit is vooral handig om snel de gevolgen van een wijziging in de aanstelling (wtf) of een verlofopname te beoordelen.


LEES MEER

Leerkrachten met geen of deels lesgevende taken

 

De planner aanpassen aan de eigen afspraken

Wanneer op een school met het team een andere maximale lestaak wordt afgesproken vul je dat nieuwe maximum in rubriek F (settings) in op het eerste werkblad. In die rubriek vul je ook de gekozen opslagfactor voor het voor- en nawerk in en, als je daar gebruik van wilt maken, het inroosterpercentage van de voltijders.

 




Onderscheid OP en OOP

Bij de inroostering van het OOP maken we in de planner onderscheid tussen het OOP mét lesondersteunende taken en het OOP zónder die taken. Bij de eerste groep denken we aan een lerarenondersteuner, onderwijs- of klassenassistent en bij de andere groep aan een administratief medewerker of een conciërge.

Het OOP mét lesondersteunende taken

Het OOP mét lesondersteunende taken wordt op dezelfde manier ingeroosterd als het OP. Alhoewel zij werken onder verantwoordelijkheid van het OP, verschillen hun werkzaamheden niet wezenlijk van het OP. Zij werken tijdens de lestijd in of buiten de groep met kinderen, zij moeten deze activiteiten voorbereiden en verwerken, zij nemen deel aan de verdeling van de overige taken en hun aanwezigheidstijden zullen hetzelfde zijn als van het OP.

Hun jaartaak bestaat dus net als bij het OP uit de bovengenoemde 5 taakonderdelen. In de planner wordt dit OOP dan ook bij het OP, dus bij de eerste 100 teamleden opgenomen. Om op het Formatieoverzicht en het werkblad Groepsverdeling het verschil te kunnen zien tussen het OP en OOP, worden de lesdagdelen van dit OOP op het invoerformulier in de middelste kolommen aangeklikt.

 
 

Het OOP zónder lesondersteunende taken

Bij het OOP zonder lesondersteunende taken onderscheidt de planner 3 taakonderdelen: de uren voor de duurzame inzetbaarheid, de professionalisering en de werkzaamheden. Het taakonderdeel overige taken ontbreekt, omdat bij hen het maken van onderscheid tussen de werkzaamheden en de overige taken geen zin heeft.

Het OOP zonder lesondersteunende taken wordt ingeroosterd bij de teamleden 101 t/m 120. Het invoerformulier is afwijkend van die van het OP.

Bij de inroostering van het OOP zónder lesondersteunende taken kan voor 2 inroosterwijzen worden gekozen:

1.      Alle uren van de jaartaak worden ingeroosterd;
2.      Alleen de uren voor de werkzaamheden worden ingeroosterd.

Bij inroosterwijze 1 vallen de uren voor de duurzame inzetbaarheid en professionalisering dus net als bij het OP bínnen de ingeroosterde uren en bij inroosterwijze 2 daarbuiten.

Het voordeel van inroosterwijze 2 is dat het dan voor alle partijen duidelijk is dat de ingeroosterde uren de werkuren zijn waarop dit OOP op school aanwezig is om de werkzaamheden uit te voeren. De uren voor de duurzame inzetbaarheid (tenzij als verlof opgenomen) en de professionalisering worden dan buiten de ingeroosterde werkuren in de loop van het schooljaar naar eigen inzicht ingevuld. Eventuele afspraken hierover kunnen net als bij het OP worden vastgelegd op de activiteitenlijstjes op de tweede pagina van het teamlidblad.

In dit voorbeeld zijn alleen de uren voor de werkzaamheden ingeroosterd


LEES MEER

Indeling OP en OOP
Taakberekening OOP zonder lesondersteunende taken

Aan de slag!

Na lezing van bovenstaande kun je aan de slag gaan met de planner. Op elk werkblad vind je aan de rechterkant, maar ook op het werkblad zelf (in de cellen met rode driehoekjes) uitgebreide toelichtingen.


Op het eerste teamlidblad OP en OOP staat hier en daar een informatie-icoon dat je doorlinkt naar achtergrondinformatie op deze website.

In de handleiding (Quick start) en op deze website (Vragen) tenslotte, vind je het antwoord op zowel technische als inhoudelijke vragen en handige tips & tricks die het invullen en afdrukken van de planner aanzienlijk kunnen versnellen.

TaakberekeningPO gebruikt alleen cookies voor statistische gegevens over het websitebezoek